Şahin ParlakÇocuk cerrahisi asistanı · Klinik yazılım
English

Beni Unutmayan Yapay Zekâ

İkinci Beyin (Obsidian + Claude + Codex)

25 Ekim 2026 · video 10 dk · yazı ~1.050 kelime

Yapay zekâ her yeni sohbette sizi unutuyor. Andrej Karpathy'nin LLM Wiki fikriyle Obsidian'da bir ikinci beyin kurdum: kütüphanenin üç katı, araçların hafızasının nerede durduğu ve bakımın neden takvime bağlı olduğu.

Videonun kapağı: ahşap masada bir polaroid; fotoğrafta önlüklü, monitör kafalı Bay Medsın kollarını kavuşturmuş, altında Yazılmayan unutulur. yazıyor; yazı: Sizi tanımıyorum.YouTube'da izle ↗
  1. Yapay zekâ beni her sabah unutuyor 0:00
  2. İlk sabah: “Dünden devam edelim” 0:46
  3. Gece 03.00: Saklamak, hatırlamak değil 1:10
  4. İkinci sabah: Hangi “kaldık”? 1:52
  5. Kütüphane: Karpathy'nin LLM Wiki'si 2:32
  6. Yarınki bana 5:49
  7. Ders: Araçlar zaten hatırlamıyor mu? 6:37
  8. Bu akşam: Devir notu 9:22

Yapay zekâ beni her sabah unutuyor

Yapay zekâ beni her sabah unutuyor. Ama yazdıkları burada. Fikir, OpenAI'ın kurucu ekibinden Andrej Karpathy'nin. Ben kütüphaneyi Obsidian'da okuyorum. Yapay zekâ cevabı kendi yazdığı sayfadan veriyor. Claude ve Codex aynı kitaplardan okuyor.

Diyeceksiniz ki: ChatGPT zaten hatırlıyor. Doğru, kısa bir işe yeter. Ya iş aylar sürerse?

Cevaba giden yol gece üçte bir hastaneden geçiyor. Memento filmi gibi, hem sondan hem baştan anlatacağım. Videonun sonunda da, bu akşam hiçbir şey kurmadan başlayabileceğiniz bir alışkanlık var.

İlk sabah: “Dünden devam edelim”

Siyah-beyaz, eski bir monitör: kullanıcı Dünden devam edelim yazmış, ekranın cevabı Sizi tanımıyorum
Videodan: “Dünden devam edelim.” — “Sizi tanımıyorum.”

Üç yıl önce, yapay zekâ henüz sadece bir sohbet botuyken, her sabah böyle başlıyordu. Dün ne konuştuğumuzu, neye karar verdiğimizi, nerede kaldığımızı... hepsini baştan anlatıyordum. Her yeni sohbet bembeyaz bir sayfaydı.

Gece 03.00: Saklamak, hatırlamak değil

Bugün durum başka. Yapay zekâ hâlâ her sohbete sıfırdan başlıyor. Değişen şey, hafızanın artık modelin dışında durması. Buna ikinci beyin deniyor: yapay zekânın okuyup yazabildiği, düz metinden notlar.

Not tutan bir makine yanlış yere de yazabilir. O yüzden iyi kurulmuş bir ikinci beyin her gece kendi fotoğrafını çeker. Bir sayfa bozulursa, dünkü hâline döner. Önceki videonun sorusu1 burada da geçerli: geri alınabilir mi? Cevap evet.

Ama fotoğraf hiçbir şey hatırlamaz. Sadece saklar. Hatırlamak için birinin ona sorması gerekir.

İkinci sabah: Hangi “kaldık”?

Aslında bu fikir yeni değil. Çoğumuz ChatGPT'ye, Claude'a uzun bir açıklama yazdık: kim olduğumuzu, hangi projede çalıştığımızı, neye karar verdiğimizi, nerede kaldığımızı. Her yeni sohbetin başına o metni yapıştırdık. Kod yazanlar için bu bir dosyaya dönüştü: CLAUDE.md, AGENTS.md.

Hafıza modelin dışındaydı. Dosyayı bazen biz güncelledik, bazen yapay zekâya söyledik, o güncelledi. Ama düzenli bakan kimse yoktu. Dosya uzadı, eskidi, yapay zekâ da eski bilgiyle çalıştı.

Peki bu defter tek bir dosya değil de bir kütüphane olsaydı?

Kütüphane: Karpathy'nin LLM Wiki'si

Bu sorunun bilinen bir cevabı var. Nisan 2026'da Andrej Karpathy, OpenAI'ın kurucu ekibinden, Tesla'da yapay zekâyı yönetmiş biri, bir fikir dosyası yayımladı: LLM Wiki.2 Kod değil, tarif.

Tarif şu: yapay zekâ bilgiyi her soruda belgelerin içinden baştan aramasın. Bir kez okusun, bir wiki'ye yazsın, sonra o wiki'yi güncel tutsun.

Kesiti görünen üç katlı bir kütüphane binası; katların tabelaları aşağıdan yukarıya HAM, WİKİ ve KURAL
Videodan: kütüphanenin üç katı. En altta ham kaynaklar, ortada wiki, en üstte kural defteri.

Bu kütüphanenin üç katı var. En altta ham kaynaklar: makale, toplantı notu, ekran görüntüsü. Bunlar bir kez yazılır, bir daha değiştirilmez. Hastanın dosyasındaki orijinal tetkik gibi: yorum değişir, tetkik aynı kalır. Örnek sistemde bu bir rica değil, kural: ham dosyanın üstüne yazmaya kalkan her işlem reddedilir.

Ortada wiki: yapay zekânın yazdığı, birbirine bağlı notlar. Bunu siz yazmazsınız; siz okursunuz.

En üstte kural defteri: CLAUDE.md, AGENTS.md. Aynı dosyalar, ama artık işleri başka. Hafıza tutmuyorlar; wiki'nin nasıl yazılacağını söylüyorlar.

Kural defterinin sayfası: Nasıl yazılır? 1. Ham kaynağa dokunma. 2. Her bilgi kaynağıyla. 3. Her iş deftere.
Videodan: kural defterinin sayfası. Nasıl yazılır? 1. Ham kaynağa dokunma. 2. Her bilgi kaynağıyla. 3. Her iş deftere.

Karpathy bunu tek cümleyle anlatıyor: Obsidian geliştirme ortamı, yapay zekâ programcı, wiki de kodun kendisi.

Neden Obsidian? Notlar düz metin; veritabanı yok, bir klasör var. O klasörü istediğiniz yere taşırsınız. Uygulamanın kodu kapalı, ama dosyalar sizin: Obsidian yarın kapansa notlarınız yerinde durur. Notlar birbirine bağlantıyla bağlanır; grafik görünümü bu bağların haritasını çizer. Gerisini eklentilerle kendinize göre kurarsınız.

Kütüphaneci yapay zekâ. Yeni bir kaynak gelince okur, özetini yazar, ilgili sayfaları günceller. Tek bir makale on, on beş sayfaya dokunabilir. Soru sorduğunuzda cevabı wiki'den verir ve nereden aldığını gösterir.

Örnek sistemde wiki'yi Hermes Agent yazıyor: Nous Research'ün açık kaynak ajanı, Codex'e bağlı. Claude da aynı wiki'yi okuyor. Neden iki araç? Biri maliyet: günlük işin çoğu Claude'da; arka planda dönen wiki işi ayrı bir kotadan gidiyor. Öbürü rol: kodda da Claude yazar, Codex inceler. Hafıza ikisinin de dışında durunca ikisi de aynı defterden okur.

Karpathy'nin asıl gözlemi şu: yorucu olan okumak ya da düşünmek değil, kayıt tutmak. İnsanlar wiki'yi bu yüzden bırakır: bakım yükü faydadan hızlı büyür. 1945'te Vannevar Bush buna benzer bir makine hayal etmişti;3 çözemediği soru, bakımı kimin yapacağıydı.

Yapay zekâ sıkılmıyor. Ama yanılabiliyor. Eski bir satırı doğru sanabiliyor. O yüzden bakım takvime bağlı: haftada bir wiki baştan taranır. Birbiriyle çelişen sayfalar, yeni kaynağın eskittiği iddialar, hiçbir yere bağlanmayan notlar.

Bakılmayan not yalan söyler.

Yarınki bana

Gece üçte nöbetçi hekim, hiç görmediği bir hastanın başına çağrılır. Hastayı gündüz başka biri görmüştür. Nöbetçi onu tanımaz. Yine de sıfırdan başlamaz. Önünde bir devir notu vardır: hasta kim, ne yapıldı, gece neye dikkat edilecek.

Bu notu nöbeti bırakan hekim her nöbette yeniden yazar.

Hasta hafızayla değil, yazıyla devredilir.

Yapay zekâ da her yeni sohbette o nöbetçi gibidir. Ona bir devir notu lazım. Kütüphanede kural şu: işi bitiren, ne yaptığını yazar.

Ders: Araçlar zaten hatırlamıyor mu?

Bu kütüphane gerçekte neye benziyor? Karpathy'nin fikir dosyası2 işte bu: GitHub'da herkesin okuyabildiği tek bir sayfa. Kütüphane dediğimiz şey, bilgisayarınızda bir klasör; raftaki her kitap, içinde düz bir metin dosyası. Onları birbirine bağlayan kırmızı ip, metnin içine yazılmış bir bağlantı. Obsidian'da açınca o ipler bir haritaya dönüşüyor.

Kural defteri de aynı klasörde bir dosya. Devir notu ise log adında bir dosya: yapay zekâ her işin sonunda oraya ne yaptığını ekliyor.

Ama bir itiraz var. Bugün araçların çoğu zaten hatırlıyor. ChatGPT iki yılı aşkın süredir, Claude Code Şubat'tan, Codex Nisan'dan beri. Bu kütüphaneye hâlâ gerek var mı?

Bu araçlarda da model her sohbete sıfırdan başlıyor. Hatırlanacak şey bir yere yazılıyor; yeni sohbette modelin önüne konuyor. Yani hafıza yine modelin dışında. Ama o hafıza onların.

Üç şeye bakalım. Birincisi: her aracın hafızası ayrı. Claude Code'un hafızası yazıldığı bilgisayardan çıkmıyor; Codex'in hafızası da yalnızca Codex'te. İki araç kullanıyorsanız iki ayrı hafızanız var; biri öbürünün ne bildiğini bilmiyor.

İkincisi: kurallar. OpenAI kendi belgesinde açıkça yazıyor:4 uyulması gereken talimatın yeri AGENTS.md gibi bir kural defteri. Hafıza ise yalnızca yardımcı bir hatırlatıcı.

Üçüncüsü: zaman. Peki hafıza aylar içinde ne oluyor? Bu yıl çıkan bir çalışma buna bakıyor.5 Dokuz haftalık bir kullanımı taklit edip birkaç hafıza türünü karşılaştırıyor. Tek yazarlı, henüz hakemden geçmemiş; yazarın kendi yazılımı da işin içinde. O yüzden ihtiyatla bakalım.

Bunlardan birinde yapay zekâ boyu sınırlı bir özet tutuyor. Özet dolunca eskiyi atıp yeniye yer açıyor. Üçüncü haftada en iyi sonuç bu yöntemin. Dokuzuncu haftada ilk haftaları hatırlama oranı yüzde 96'dan yüzde 72'ye düşüyor. Kütüphanede ise ham kaynak atılmaz. Özet eskise de aslı yerinde durur.

Hüküm şu. Kısa bir iş, tek araç, tek bilgisayar: aracın kendi hafızası yeter. Aylarca süren bir iş, birden fazla araç, kendi kurallarınız: o zaman kendi ikinci beyninizi kurun. Ve hafıza kimin olursa olsun, biri ona bakmalı.

Hastayı en iyi tanıyan hekim bile nöbeti devrederken notunu yazar.

Bu akşam: Devir notu

Bu akşam, sohbeti bitirmeden önce, yapay zekâdan bir devir notu isteyin: neye karar verdik, nerede kaldık, sırada ne var.

Ahşap duvara iğnelenmiş bir kâğıt: Devir notu yaz: neye karar verdik, nerede kaldık, sırada ne var. Kısa tut. Her seferinde yeniden yaz.
Videodan: devir notu istemi. Kopyalamak için metni Belgeler'de.

Yarın sabah yeni sohbete o notla başlayın. Her akşam yeniden yazdırın; uzamasın, eskimesin. Bu not, kütüphanenizin ilk kitabı.

Belgeler

Devir notu istemi

Sohbeti bitirmeden önce yapay zekâya şunu yazın:

Devir notu yaz:
– neye karar verdik
– nerede kaldık
– sırada ne var
Kısa tut. Her seferinde yeniden yaz.

Kaynaklar

Otomasyon serisi

  1. Ben Uyurken Çalışan Yapay Zekâ yazı · video
  2. Ben Uyurken Yapay Zekâ Neyi Silemez? yazı · video
  3. Beni Unutmayan Yapay Zekâ (bu bölüm)

Müzik: “As If We Said Goodbye” — Anna Landström, Anna Dager (Epidemic Sound).

Notlar

  1. Önceki video: Ben Uyurken Yapay Zekâ Neyi Silemez? (Otomasyon serisi, 2. bölüm; YouTube).
  2. Andrej Karpathy, “LLM Wiki”, GitHub gist, 4 Nisan 2026: gist.github.com/karpathy/442a6bf5….
  3. Vannevar Bush, “As We May Think”, The Atlantic, Temmuz 1945: theatlantic.com.
  4. OpenAI, Codex hafızası belgesi: learn.chatgpt.com/docs/customization/memories.
  5. “Ground Truth First”, ön baskı, arXiv, 2026: arxiv.org/abs/2607.21962. Tek yazarlı, hakemden geçmemiş; yazarın kendi yazılımı da karşılaştırılanlar arasında. Yüzde 96'dan 72'ye düşüş, boyu sınırlı özet hafızanın sonucu.

Bu yazı, videoda söylediklerimin yazıya uyarlanmış hâlidir; cümleler aynı, yalnızca ekrandaki göndermeler şekil ve tabloya dönüştü.

← Bay Medsın